Ngày 16/8, tại Hà Nội, Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Đại hội Đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Tại Đại hội, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nêu rõ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, năng suất lao động, năng lực quản trị quốc gia, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an ninh quốc phòng, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân; trong đó yêu cầu các lĩnh vực này phải đóng góp ít nhất 50% tăng trưởng GDP và tập trung giải quyết các bài toán chiến lược quốc gia, như thúc đẩy tăng trưởng hai con số.

Ngày 16/8, tại Hà Nội, Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Đại hội Đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Dự Đại hội có đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Nguyễn Chí Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; cùng các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.

Phát biểu tại Đại hội, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết nhiệm kỳ 2025-2030 là nhiệm kỳ đầu tiên của Bộ Khoa học và Công nghệ sau hợp nhất; nhiệm kỳ đầu tiên thực hiện Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; nhiệm kỳ đầu tiên thực hiện toàn diện đổi mới lần hai về khoa học công nghệ và bưu chính viễn thông; đồng thời là nhiệm kỳ đầu tiên bộ ba chiến lược khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được hợp nhất trong một cơ quan quản lý.

Theo Bộ trưởng, việc hợp nhất hai Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ Thông tin và Truyền thông nhằm tạo sức mạnh cộng hưởng, xóa bỏ ranh giới giữa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp công nghệ số và hạ tầng số. Việc hợp nhất cũng đòi hỏi cách tiếp cận mới và cách làm mới để tạo ra giá trị. Bộ trưởng nêu rõ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo thành một hệ sinh thái cộng hưởng, thúc đẩy nhau cùng phát triển và giữ vai trò then chốt trong chiến lược phát triển quốc gia: khoa học công nghệ cung cấp nền tảng tri thức và công cụ kỹ thuật; đổi mới sáng tạo chuyển hóa tri thức thành sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới; chuyển đổi số tạo không gian triển khai và mở rộng quy mô ứng dụng với tốc độ cao và chi phí thấp.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh đổi mới căn bản là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải tập trung vào mục tiêu cuối cùng là nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, năng suất lao động, năng lực quản trị quốc gia, tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an ninh quốc phòng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Bộ trưởng nêu rõ yêu cầu các lĩnh vực này phải đóng góp ít nhất 50% tăng trưởng GDP.

Cùng với đó, Bộ trưởng cho biết khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải tập trung giải quyết các bài toán chiến lược quốc gia, như thúc đẩy tăng trưởng hai con số, triển khai hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp, nâng cao chất lượng thể chế, chất lượng nguồn nhân lực, hạ tầng, chất lượng dịch vụ công và chất lượng sản phẩm.

Tinh thần đổi mới được Bộ trưởng xác định là gắn kết chặt chẽ giữa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hình thành hệ sinh thái công nghệ – đổi mới – dữ liệu; chuyển từ quản lý quá trình sang quản lý mục tiêu và kết quả; lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, viện trường là nguồn tri thức và Nhà nước là kiến tạo, hỗ trợ; kết nối toàn dân, toàn xã hội tham gia vào đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Bộ trưởng đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đặt mục tiêu cao, giải pháp lớn, cơ chế chính sách mang tính đột phá, bố trí cán bộ có năng lực phù hợp; kế thừa quá khứ, mở ra tương lai mới và giữ gìn sự đoàn kết, nhất trí.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng khoa học công nghệ cần tập trung làm chủ các công nghệ và sản phẩm chiến lược; đổi mới sáng tạo cần đưa khoa học công nghệ đi vào giải quyết các bài toán thực tiễn Việt Nam, hình thành tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn dân, đưa đổi mới sáng tạo trở thành lối sống, phong cách sống của mỗi người, mỗi tổ chức; hướng tới hình thành quốc gia khởi nghiệp dựa trên công nghệ số và đổi mới sáng tạo.

Bộ trưởng cũng nêu rõ định hướng chuyển đổi của các hạ tầng: hạ tầng bưu chính chuyển đổi thành hạ tầng logistics và trở thành hạ tầng thiết yếu quốc gia, bảo đảm dòng chảy vật chất bên cạnh dòng chảy dữ liệu; hạ tầng viễn thông chuyển đổi thành hạ tầng số phục vụ chuyển đổi số quốc gia, phải bảo đảm phổ cập, băng thông siêu rộng, dung lượng siêu lớn, xanh, mở, thông minh, an toàn và bền vững. Đồng thời, phát triển công nghiệp công nghệ số thành ngành công nghiệp nền tảng và mũi nhọn, làm chủ công nghệ lõi, bảo đảm chủ quyền số và trở thành động lực dẫn dắt chuyển đổi số quốc gia; triển khai chuyển đổi số toàn dân và toàn diện để phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số.

Báo cáo tại Đại hội, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cho biết mục tiêu xây dựng Bộ Khoa học và Công nghệ trở thành cơ quan đầu mối quốc gia về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bưu chính, viễn thông, tiêu chuẩn hóa, sở hữu trí tuệ và năng lượng nguyên tử; đủ năng lực dẫn dắt, điều phối và kiến tạo môi trường thuận lợi để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực chủ yếu cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Theo Thứ trưởng Phạm Đức Long, đến hết nhiệm kỳ, phấn đấu khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đóng góp 5% GDP, kinh tế số đạt tỷ trọng 30% GDP. Đồng thời, hoàn thiện hạ tầng số và khoa học, công nghệ hiện đại, bảo đảm 100% dân số được phủ sóng 5G, triển khai thí điểm 6G; xây dựng 100 trung tâm đổi mới sáng tạo, trong đó ít nhất 6 trung tâm đạt tầm khu vực; xây dựng 1 trung tâm siêu tính toán quốc gia; đưa chỉ số tích hợp phát triển bưu chính vào nhóm 20 quốc gia dẫn đầu thế giới.

Bộ Khoa học và Công nghệ đặt mục tiêu đưa vào vận hành sàn giao dịch công nghệ quốc gia, sàn vốn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo kết nối với ít nhất 10 quốc gia; bảo đảm 40% kết quả nghiên cứu và phát triển công nghệ được thương mại hóa hoặc ứng dụng thực tế; hỗ trợ tối thiểu 1.000 doanh nghiệp khoa học và công nghệ và 3.000 doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ.

Về tiêu chuẩn hóa và sở hữu trí tuệ, Bộ đặt mục tiêu hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia đạt tỷ lệ 90% tổng số tiêu chuẩn cần ban hành, tỷ lệ tiêu chuẩn hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế đạt 80%; phấn đấu 100% sản phẩm công nghệ chiến lược có tiêu chuẩn, quy chuẩn; số đơn đăng ký sáng chế từ Việt Nam tăng gấp 3 lần, đạt 20 đơn trên một triệu dân.

Trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, Thứ trưởng Phạm Đức Long cho biết nhiệm vụ của Bộ là triển khai hiệu quả chương trình phát triển năng lượng nguyên tử; xây dựng lò nghiên cứu mô-đun nhỏ, hoàn thành Lò nghiên cứu hạt nhân mới tại Đồng Nai; chuẩn bị đầy đủ nhân lực thực hành cho nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đưa ra mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, năng lượng nguyên tử, tiêu chuẩn hóa; thu hút 500 chuyên gia quốc tế và trí thức kiều bào làm việc dài hạn tại Việt Nam; đồng thời bảo đảm làm chủ tối thiểu 70% công nghệ chiến lược, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đại hội Đại biểu lần thứ I Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2025-2030 xác định các yêu cầu và mục tiêu trọng tâm đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giai đoạn tới. Các nội dung được nêu tại Đại hội nhấn mạnh việc gắn kết ba trụ cột chiến lược, phát huy sức mạnh cộng hưởng sau hợp nhất, tập trung giải quyết các bài toán chiến lược quốc gia và triển khai các mục tiêu cụ thể về đóng góp GDP, phát triển kinh tế số, hạ tầng số, nguồn nhân lực, tiêu chuẩn hóa, sở hữu trí tuệ và năng lượng nguyên tử.  

Nguyễn Thanh Thủy