Ngày 1/12, Bộ KH&CN triển khai khóa tập huấn trực tuyến toàn quốc dành cho cán bộ cấp xã, thực hiện nhiệm vụ Chính phủ giao trong lộ trình sắp xếp đơn vị hành chính và hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Chương trình được tổ chức trên nền tảng MOOC tại địa chỉ kns.hocso.vn, kết nối trực tuyến đến 34 Sở KH&CN và cung cấp môi trường học tập mở 24/7 cho 18.000 học viên đăng ký theo số điện thoại cá nhân. Đây là hoạt động được kỳ vọng góp phần tăng năng lực ứng dụng công nghệ số cho đội ngũ ở cấp gần dân nhất, phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp.

Nâng cao năng lực cho "tế bào" của bộ máy hành chính

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh cấp xã chính là nền tảng của hệ thống hành chính. Mọi chính sách từ trung ương muốn đi vào cuộc sống đều phải thông qua cán bộ cơ sở – những người sát dân nhất và trực tiếp nắm bắt ý kiến người dân. Nếu cấp xã bị quá tải hoặc vận hành kém hiệu quả, toàn bộ bộ máy sẽ bị ảnh hưởng.

Theo Bộ trưởng, đổi mới sáng tạo tại cấp xã không phải là phát minh lớn mà là cải tiến cách giải quyết công việc thường ngày: giảm số lần người dân phải đi lại, đơn giản hóa quy trình, minh bạch thông tin và ứng dụng công nghệ để phục vụ dân tốt hơn. Vì vậy, khóa tập huấn không nhằm truyền đạt lý thuyết mà hướng đến thay đổi phương pháp làm việc, lấy thực hành làm trọng tâm và học thông qua trải nghiệm.

Bộ trưởng yêu cầu Học viện Chiến lược KH&CN và các đơn vị tổ chức liên tục cập nhật học liệu, tăng ví dụ thực tế và phát triển nền tảng đào tạo như một "huấn luyện viên số" – quan sát người học, hỗ trợ kịp thời và thúc đẩy tinh thần tự học, tự cải thiện.

Về cấu trúc chương trình, mỗi học viên cần hoàn thành tối thiểu 10/19 chuyên đề, bao gồm 5 chuyên đề bắt buộc và 5 chuyên đề tự chọn. Sau khi đủ điều kiện, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo trực tuyến.

Chuyển đổi số để giảm tải công việc cho cấp xã

Tại lễ khai giảng, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm của Bộ KH&CN trong quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính là giảm gánh nặng thủ tục cho cán bộ xã. Ông đưa ví dụ: trước đây xã xử lý 10 đầu việc, nhưng sau khi tinh gọn tổ chức có thể tăng lên 15 việc. Tuy nhiên, mục tiêu phải là đưa khối lượng này trở lại mức hợp lý – khoảng 7 việc – thông qua:

Loại bỏ thủ tục không cần thiết Chuyển một số quy trình sang hậu kiểm Ứng dụng công nghệ để tự động hóa Chuyển nhiều dịch vụ công lên cấp tỉnh qua nền tảng số

Như vậy, cán bộ cơ sở sẽ có thêm thời gian tiếp xúc với người dân, giải quyết công việc thực chất thay vì bị cuốn vào những thao tác hành chính có thể số hóa.

Theo ông, chuyển đổi số cũng tạo điều kiện đánh giá cán bộ minh bạch hơn. "Khó đánh giá là vì thiếu dữ liệu. Nhưng khi dữ liệu đầy đủ và liên thông, việc đánh giá sẽ công bằng, khách quan hơn", Bộ trưởng nói.

Địa phương đánh giá cao tính thiết thực của khóa học

Tại điểm cầu Đắk Lắk, ông Nguyễn Thanh Vũ – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND Phường Buôn Ma Thuột – nhận định khóa tập huấn đặc biệt cần thiết trong bối cảnh cả nước thực hiện mô hình chính quyền hai cấp. Theo ông, cán bộ xã nếu thiếu kỹ năng số sẽ rất khó thực thi dịch vụ công trực tuyến, khó hướng dẫn người dân và hạn chế trong việc tham gia các chương trình kinh tế – xã hội có yếu tố công nghệ.

Ông đánh giá chương trình đúng thời điểm – đúng nhu cầu – đúng kỳ vọng của cán bộ cơ sở:

Đúng thời điểm vì đang diễn ra sắp xếp đơn vị hành chính; Đúng nhu cầu vì nhiều cán bộ cấp xã còn thiếu kỹ năng công nghệ; Đúng kỳ vọng vì hình thức học trực tuyến linh hoạt, không ảnh hưởng công việc hàng ngày.

Lãnh đạo nhiều địa phương khác cũng nhấn mạnh mong muốn tiếp tục được bổ sung các khóa chuyên sâu, mở rộng kho học liệu số và tìm kiếm cơ hội ứng dụng công nghệ vào các nghiệp vụ như xử lý hồ sơ, cập nhật dữ liệu dân cư, quản lý địa bàn, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Khóa tập huấn trực tuyến dành cho cán bộ cấp xã năm 2025 không chỉ là chương trình đào tạo quy mô lớn mà còn là bước đi cụ thể hóa chủ trương của Chính phủ trong xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Hoạt động này thể hiện vai trò tiên phong của Bộ KH&CN trong đưa khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tới tận cấp cơ sở – nơi từng "tế bào" của bộ máy hành chính đang trực tiếp phục vụ nhân dân. Với 18.000 học viên tham gia, khóa học được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ, giảm tải công việc và tăng hiệu quả phục vụ người dân trong giai đoạn mới. 

Lê Hà Trang